Roze loper rolt uit in SONB Cleijenborch: ‘Hier mag iedereen zichzelf zijn’

Colijnsplaat – Bij binnenkomst in SONB | Cleijenborch valt het meteen op: de regenboogvlag wappert er niet alleen op speciale dagen, maar het hele jaar door. Geen opvallend gebaar voor de buitenwereld, maar een vanzelfsprekend onderdeel van de dagelijkse praktijk. In het verpleeghuis staat de mens centraal - in al zijn, haar of hen diversiteit. 

Door Doortje Klinkenbergh

Die inzet is niet onopgemerkt gebleven. Stichting Ouderenzorg Noord-Beveland (SONB), waar verpleeghuis Cleijenborch onder valt, heeft dit jaar voor de achtste keer op rij het Roze Loper-certificaat behaald. Sinds 2019 draagt de organisatie dit landelijke keurmerk. Opvallend: SONB | Cleijenborch is nog altijd de enige zorginstelling in Zeeland met deze erkenning.

Meer dan een keurmerk

De Roze Loper is een kwaliteitskeurmerk voor zorg- en welzijnsinstellingen die zich inzetten voor de acceptatie en veiligheid van LHBTI+-ouderen. Maar binnen SONB | Cleijenborch gaat het verder dan dat. “Voor ons betekent het dat iedereen hier welkom is en zichzelf mag zijn,” zegt praktijkopleider Sylvia Huibregtse. “Dat geldt voor seksuele diversiteit, maar net zo goed voor geloof, cultuur of achtergrond.”

Het certificaat krijg je niet zomaar. Organisaties doorlopen een traject met een tolerantiescan en een onafhankelijke audit. Jaarlijks wordt getoetst of het beleid ook echt terug te zien is in de praktijk. “Daar zit de kracht,” vult welzijnsverantwoordelijke Rian de Rijder aan. “Je moet laten zien wat je doet en hoe je het onderwerp levend houdt binnen de organisatie.”

Het traject startte als een kwaliteitsopdracht van een leerling rondom ‘roze zorg’, maar kreeg steeds meer draagvlak. Al snel ontwikkelde het zich tot een breed gedragen visie binnen SONB | Cleijenborch. Inmiddels is inclusie stevig verankerd in de organisatie. “Al bij de intake wordt het onderwerp benoemd,” legt beleidsmedewerker Anuschka van Es uit. “Nieuwe bewoners en medewerkers krijgen informatie, zodat duidelijk is waar de organisatie voor staat: een omgeving waarin alles bespreekbaar is.”

Dat is niet vanzelfsprekend, benadrukken de medewerkers. Belangenorganisaties zoals Stichting Roze 50+ signaleren dat LHBTI-ouderen zich in zorginstellingen soms opnieuw aanpassen of zelfs verbergen. “Maar juist als je afhankelijk wordt van zorg, moet je je veilig voelen om jezelf te zijn,” zegt Van Es.

Die veiligheid zit volgens hen in kleine dingen. “Het begint bij hoe je een gesprek voert,” zegt De Rijder. “Niet invullen, maar open vragen stellen. Niet aannemen wie iemand op een foto is, maar gewoon vragen.”

Maar de echte verandering, die zit in het dagelijks handelen. Medewerkers, vrijwilligers en mantelzorgers krijgen regelmatig trainingen en daarnaast worden er diverse activiteiten voor cliënten georganiseerd. Denk aan Coming Out Day, deelname aan Roze Zaterdag en andere laagdrempelige werkvormen binnen de locatie. “Vorig jaar hadden we een speurtocht, dit jaar een memoryspel,” vertelt De Rijder. “Met afbeeldingen die uitnodigen tot gesprek. Zo ontstaat het vanzelf.”

Oog voor verschillen

Grote gebaren zijn niet nodig, zegt Huibregtse. “Je hebt te maken met een oudere generatie, dus je moet aansluiten bij wat werkt.”

Die generatie vraagt soms om nuance, vult Van Es aan. “Niet iedereen is gewend om dit soort onderwerpen open te bespreken. Daar moet je respect voor hebben.” Dat betekent ook oog hebben voor verschillende gevoelens. Huibregtse: “We hadden een bewoner met een zoon die zich als vrouw kleedde en zo op bezoek kwam. Voor die persoon voelde het hier veilig, maar voor de vader was het confronterend. Dan moet je er voor allebei zijn.”

Breder dan LHBTI

Hoewel de Roze Loper zich richt op seksuele en genderdiversiteit, kijkt SONB | Cleijenborch breder. “Diversiteit gaat over meer,” zegt Van Es. “Ook geloof, cultuur en achtergrond. Daar maken we óók ruimte voor.” Dat sluit aan bij de kernwaarden van SONB: (gast)vrijheid, gelijkwaardigheid en verbondenheid.

Volgens de medewerkers werkt het juist omdat het geen los project is. “De auditor zei laatst: bij jullie is het geen kunstje,” vertelt Huibregtse. “Het zit in alles wat we doen. Blijf je er niet op letten, dan zakt het weg.”

Voorbeeldfunctie

Dat SONB | Cleijenborch nog altijd de enige zorginstelling in Zeeland is met de Roze Loper, vinden ze jammer. Tegelijk denken ze dat de schaal meespeelt: als relatief kleine organisatie kunnen ze dit soort beleid sneller oppakken en doorvoeren. “Er is zeker interesse, maar het vraagt ook lef om er echt werk van te maken,” zegt Van Es.

Uiteindelijk gaat het volgens Huibregtse om iets heel basaals: “Dat iemand zich thuis voelt. Dat je jezelf kunt zijn, ook als je afhankelijk bent van zorg.”

Precies dát is waar de regenboogvlag bij de ingang voor staat: niet alleen als symbool, maar als dagelijkse praktijk.