Roofvogelen op Noord-Beveland

Column door Adri-Jan van der Velden en Justus van de Berg

Je zal het maar leuk vinden (en dat vinden we): het zoeken naar nesten van roofvogels! In eerste instantie gaat het om de soort: is het een nest van een Buizerd of een Kraai? Daar zijn duidelijke verschillen in. Een Buizerd kan zelf geen nest bouwen, maar kraakt een nest van een Kraai en maakt dat vervolgens groter (breder en platter). Als er in de buurt een Buizerd vliegt of je ziet een paartje, dan is de kans groot dat dit paartje bij het nest hoort.

Ook de Torenvalk bouwt zelf geen nest. Ze maken gebruik van nestkasten (wij weten er circa 24 te staan) of van een wild nest. Dat kan een kraaiennest zijn, maar ook een holte of nis in een boom of gebouw.

We beginnen al vroeg in het voorjaar, als er nog geen blaadjes aan de bomen zitten. Zijn die er wel, dan is een nest veel moeilijker – of soms zelfs niet – te vinden. We bekijken de nesten van vorig jaar: zijn die er nog en zijn ze intact? Ook zoeken we naar nieuwe kraaiennesten en brengen die in kaart. Dat zouden toekomstige buizerdnesten kunnen worden. Op diverse locaties maken we gebruik van waypoints, zodat we een nest tot op de meter nauwkeurig kunnen terugvinden.

Dat is stap één. Daarna volgt het waarnemen of het vrouwtje op het nest zit te broeden. Dat duurt een week of drie à vier. Dan wordt het pas echt spannend: hoeveel jongen zijn er en hoeveel vliegen er uit? Dat vraagt het nodige zoekwerk, want zodra er bladeren aan de bomen zitten, is het zicht beperkt. Ook al kennen we het nest tot op de meter nauwkeurig.

Met de nestkasten van de Torenvalk is dat iets makkelijker. De jongen komen vanzelf in beeld in de kast. Die hangen meestal in open gebied, met een vrije uitvliegruimte en zonder last van takken of bladeren.

Met deze vragen zijn wij, Adri-Jan van der Velden en Justus van den Berg, bezig. In 2025 hebben we onze eerste inventarisatie gedaan op Noord-Beveland, met voor ons verrassende waarnemingen. We reden wekelijks een ronde over het eiland. Om alles goed te bekijken, ook in de bossen, zijn drie inventarisatierondes nodig. In 2025 zijn we er 58 keer op uit geweest. In 2026 doen we dat opnieuw op dezelfde manier.

Zoals eerder gezegd maken we gebruik van waypoints voor het herkennen van nestplaatsen. Toch noteren we wat we tijdens onze rondes waarnemen nog gewoon met pen op een papieren kaart.

Maar we hebben ook ieders hulp nodig. We willen graag weten wie waar een roofvogel ziet. Fijn dat een aantal mensen dit al doet. Bij een Buizerd of een biddende Torenvalk is waarnemen vaak eenvoudig en heb je geen bijzondere kennis nodig. Wij willen deze waarnemingen graag vastleggen, zodat we een beter beeld krijgen van het totaal aantal nesten.

Zie je een Torenvalk, Buizerd of (misschien) een Sperwer of Havik, dan horen wij dat graag. Op Facebook is de groep ‘Roofvogels op Noord-Beveland’. Een andere mogelijkheid is een mail te sturen naar roofvogelsopnoordbeveland@proton.me. Wij zijn blij met ieders hulp en bijdrage; die is waardevol voor ons onderzoek.

Alle informatie die we in een broedseizoen verzamelen, blijft niet alleen bij ons. We delen en registreren onze waarnemingen op www.nestkaart.nl van SOVON. Deze organisatie (Stichting Ornithologisch Veldonderzoek Nederland) maakt vervolgens een landelijk overzicht. En daar doen we het voor: inzicht krijgen in hoe het gaat met de roofvogels, in ons geval op Noord-Beveland.

De volgende keren schrijven we over de resultaten van 2025: hoeveel nesten we hebben gevonden, van welke soorten, en hoeveel jongen daaruit zijn voortgekomen. Daarna volgen onze bevindingen in 2026.

Groeten en tot een volgende keer,
Adri-Jan van der Velden en Justus van den Berg