Perenplukdagen keren terug: Martin blaast oude traditie nieuw leven in

Kats - Het bleef een paar jaar stil rond de bekende ‘Noord-Bevelandse perenplukdagen’. Nadat de boomgaard bij Colijnsplaat in 2022 werd verkocht, verdwenen de plukdagen zoals bezoekers die jarenlang kenden. Maar Martin van der Maas heeft bij Kats nog een boomgaard waar de peren inmiddels volop aan de takken hangen. Daar blaast hij op zaterdag 26 september de oude traditie nieuw leven in.

Door Doortje Klinkenbergh

Martin is geboren en getogen op Noord-Beveland. Zijn ouders hadden een akkerbouwbedrijf, maar zelf koos hij voor de fruitteelt. “Ik had niet zoveel met de akkerbouw, dus ging ik het fruit in. Inmiddels heb ik deze boomgaard bij Kats al meer dan 25 jaar. Ook bij Wissenkerke en Colijnsplaat heb ik geruime tijd een boomgaard gehad.”

In Colijnsplaat ontstonden ook de eerste perenplukdagen. Daar groeiden verschillende rassen, waaronder de Gieser Wildeman. Vooral deze stoofpeer bleek een grote publiekstrekker. “Dat was eigenlijk het lokkertje, met name voor de oudere generatie.”

Met de kruiwagen naar de boomgaard

De plukdagen werden al snel een vaste traditie. Mensen kwamen lopend vanuit het dorp, met kinderen en kleinkinderen, maar ook vanuit de rest van het eiland en zelfs van daarbuiten. Soms kwamen ze met een eigen kruiwagen. Sommigen kwamen voor tientallen kilo’s, anderen fietsten even langs voor één of twee kilo. “Er waren mensen die met tassen kwamen die zo vol zaten dat ze bijna niet meer te tillen waren. Soms scheurden ze gewoon en lagen de peren overal”, vertelt Martin lachend. Anderen kwamen ’s morgens al om tien uur en gingen later op de dag nog een keer terug.

Juist dat zelf plukken gaf de dagen volgens Martin iets bijzonders. “Tegenwoordig haal je je fruit uit de supermarkt of bij de groenteboer. Je loopt naar binnen, pakt het en je bent klaar.” 

Vroeger ging dat anders: zijn eigen grootvader ging bijvoorbeeld naar de handelsbeurzen in Middelburg of Goes om hun producten te verkopen. “Dat contact met de mensen, dat praatje, dat vond ik hartstikke leuk.” De plukdag bracht dat oude contact met het product en met elkaar een beetje terug.

Toen de boomgaard bij Colijnsplaat in 2022 werd verkocht, verdwenen de plukdagen zoals Martin ze kende. 

Genoeg peren voor een nieuwe poging

Dit jaar zag Martin dat er aan het einde van het seizoen nog behoorlijk wat peren aan de bomen hingen. Door de droogte en extreme warmte was niet alles geschikt voor de reguliere handel. “Er blijft gewoon heel wat fruit hangen. Ik dacht: gewoon proberen.” Want als de peren niet worden geplukt, vallen ze uiteindelijk op de grond en rotten ze weg. Ook kreeg Martin van verschillende kanten de vraag of hij de plukdagen niet weer wilde organiseren. “Ga weer plukdagen doen joh”, kreeg hij te horen. Zo besloot hij de oude traditie nieuw leven in te blazen.

De eerste plukdag, afgelopen zaterdag 19 september, was nog niet bijzonder druk. Dat verbaast Martin niet. Na drie jaar is de oude gewoonte immers grotendeels verdwenen. “Na een jaar vragen mensen nog: komt het dit jaar niet? Daarna hoor je er niet meer over.” 

Daarnaast staan er in Kats minder verschillende perenrassen dan vroeger in Colijnsplaat. De Gieser Wildeman, Sint-Remy en andere oude rassen ontbreken daar. Of er in de toekomst weer meer rassen bijkomen, weet Martin nog niet. “Voorlopig doen we het met Conference en Doyenné du Comice. We kijken eerst eens hoe succesvol dit gaat zijn.” Nieuwe bomen hebben bovendien tijd nodig om volwassen te worden en voldoende fruit te dragen. “Je plant ze niet vandaag en hebt morgen een volle boomgaard”, zegt Martin.

Niet perfect, wel lekker

Wie naar de boomgaard komt, ervaart al snel dat een peer niet per se groot, rond en vlekkeloos hoeft te zijn om lekker te smaken. Voor de handel gelden bepaalde maten en kwaliteitseisen, waardoor kleinere peren vaak blijven liggen. Maar volgens Martin betekent dat niet dat ze minder goed smaken. “Of die peer nou vierkant is of rond, uiteindelijk maakt dat voor de smaak niet uit. Dankzij de warme zomer zijn ze heerlijk zoet.”

De peren uit de boomgaard zijn bovendien op allerlei manieren te gebruiken. In een taart, cake of door de yoghurt, maar natuurlijk ook gewoon zo. Zelf eet Martin er opvallend genoeg niet zoveel van. “Ik pak hier tijdens het rondlopen nog weleens een gele peer, maar verder eet ik ze bijna niet.”

Oude traditie, nieuwe locatie

De perenplukdag vindt plaats op zaterdag 26 september van 10.00 tot 16.00 uur in de boomgaard aan de Katse Groeneweg in Kats. Bezoekers kunnen zelf peren plukken voor 0,50 cent per kilo of al geplukte peren meenemen voor 1 euro per kilo.

Of de plukdag weer net zo groot wordt als vroeger? Dat weet Martin niet. “Gewoon proberen. Als het niks wordt, wordt het niks.”